สำนักงานอัยการสูงสุดรัฐฟลอริดา เปิดสอบสวนอาญา OpenAI ปม ChatGPT ถูกอ้างให้คำแนะนำมือกราดยิงมหาวิทยาลัยรัฐฟลอริดา
สำนักงานอัยการสูงสุดรัฐฟลอริดาออกแถลงการณ์เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2569 ระบุว่า เจมส์ อูธไมเออร์ อัยการสูงสุดของรัฐ ได้สั่งเปิดการสอบสวนทางอาญาอย่างเป็นทางการต่อบริษัท OpenAI และบริการ ChatGPT หลังตรวจพบหลักฐานจากบันทึกการสนทนาว่า ผู้ก่อเหตุกราดยิงที่มหาวิทยาลัยรัฐฟลอริดา (FSU) เมื่อปี 2568 มีการสอบถามข้อมูลจาก AI ก่อนลงมือก่อเหตุ โดยอัยการระบุว่าการสอบสวนครั้งนี้อยู่ใน พื้นที่ที่ยังไม่มีบรรทัดฐานชัดเจน และอาจนำไปสู่การพิจารณาความรับผิดทางอาญาของบริษัทเทคโนโลยี
เหตุการณ์กราดยิงเกิดขึ้นช่วงบ่ายวันที่ 17 เมษายน 2568 บริเวณใกล้ศูนย์กิจกรรมนักศึกษาภายในมหาวิทยาลัยรัฐฟลอริดา (FSU) เมืองแทลลาแฮสซี รัฐฟลอริดา ผู้ก่อเหตุคือ ฟีนิกซ์ อิกเนอร์ อายุ 20 ปีในขณะเกิดเหตุ (ปัจจุบันอายุ 21 ปี) ซึ่งเป็นนักศึกษาของมหาวิทยาลัยดังกล่าว ถูกตั้งข้อหาฆาตกรรมชั้นหนึ่ง 2 กระทง และพยายามฆาตกรรมอีกหลายกระทง
โดยคดีมีกำหนดพิจารณาในเดือนตุลาคม 2569 ข้อมูลจาก CNN และ NPR รายงานว่า เหตุการณ์ดังกล่าวมีผู้เสียชีวิต 2 ราย ได้แก่ โรเบิร์ต โมราเลส อายุ 57 ปี เจ้าหน้าที่ฝ่ายอาหารของมหาวิทยาลัย และ ทีรู ชับบา อายุ 45 ปี พนักงานผู้รับเหมาบริการในวิทยาเขต และมีผู้บาดเจ็บอีก 5-6 ราย ส่วนหนึ่งเป็นนักศึกษาที่พยายามหลบหนี โดยผู้ก่อเหตุถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจยิงที่บริเวณขากรรไกรระหว่างเข้าจับกุมและถูกควบคุมตัวทันที
รายงานจาก CNN รวมถึง Florida Phoenix และ CBS News ระบุว่า จากการตรวจสอบบันทึกการใช้งานพบว่า ผู้ก่อเหตุมีการสนทนากับ ChatGPT มากกว่า 13,000 ข้อความตลอดระยะเวลากว่า 1 ปีก่อนเกิดเหตุ โดยเฉพาะในช่วงใกล้วันเกิดเหตุ และได้สอบถามเกี่ยวกับประเภทอาวุธปืน กระสุนที่เหมาะสมกับปืนแต่ละชนิด ประสิทธิภาพการยิงในระยะใกล้ รวมถึงวิธีปลดระบบความปลอดภัยของปืนลูกซอง เช่น Remington ขนาด 12 เกจ
นอกจากนี้ ผู้ก่อเหตุยังสอบถามเกี่ยวกับช่วงเวลาและสถานที่ที่เหมาะสมต่อการก่อเหตุเพื่อให้มีผู้คนจำนวนมาก โดยพุ่งเป้าไปที่ช่วงเวลาที่ศูนย์กิจกรรมนักศึกษามีความหนาแน่นของผู้ใช้งานสูง นอกจากนี้ยังมีคำถามเกี่ยวกับผลกระทบทางสังคม เช่น หากเกิดเหตุกราดยิงในมหาวิทยาลัย จะได้รับความสนใจจากสื่อมากน้อยเพียงใด รวมถึงบทลงโทษของผู้ก่อเหตุในระบบเรือนจำของรัฐฟลอริดา
ในช่วงใกล้เวลาลงมือ ผู้ก่อเหตุยังถามเกี่ยวกับความรุนแรงของกระสุน วิธีใช้งานอาวุธ และผลทางกฎหมายของการก่อเหตุกราดยิงในสถานศึกษา ซึ่งอัยการสูงสุดระบุในการแถลงข่าวที่เมืองแทมปาเมื่อวันที่ 21 เมษายน 2569 ว่า “หาก ChatGPT เป็นบุคคลจริง จะสามารถตั้งข้อหาเป็นผู้สมรู้ร่วมคิดในการฆาตกรรมระดับหนึ่ง (principal in first-degree murder) ได้” พร้อมย้ำว่า AI ได้ให้คำแนะนำที่สำคัญต่อผู้ก่อเหตุก่อนลงมือ
ในส่วนของมาตรการทางกฎหมาย สำนักงานอัยการสูงสุดฟลอริดาได้ออกหมายเรียกข้อมูลไปยัง OpenAI หลายฉบับ ครอบคลุมช่วงเดือนมีนาคม 2567 ถึงเมษายน 2569 เพื่อขอข้อมูลเชิงลึก อาทิ นโยบายภายในเกี่ยวกับการจัดการผู้ใช้งานที่มีพฤติกรรมเสี่ยงอันตราย แนวทางการรายงานเหตุอาชญากรรมที่อาจเกิดขึ้น รวมถึงข้อมูลบัญชีผู้ใช้งานของผู้ก่อเหตุ และโครงสร้างองค์กรของบริษัท โดยการสอบสวนครั้งนี้ดำเนินควบคู่ทั้งทางอาญาและทางแพ่ง และยังขยายไปครอบคลุมประเด็นอื่น เช่น การจัดการเนื้อหาการล่วงละเมิดทางเพศเด็ก และพฤติกรรมทำร้ายตนเอง
ขณะที่ OpenAI ออกแถลงการณ์ผ่าน CNN, NPR และ The New York Times ระบุว่า “เหตุกราดยิงครั้งนี้เป็นโศกนาฏกรรม แต่ ChatGPT ไม่ได้เป็นผู้รับผิดชอบต่ออาชญากรรมดังกล่าว” พร้อมยืนยันว่า บริษัทได้ระบุบัญชีที่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับผู้ก่อเหตุ และส่งมอบข้อมูลให้หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายโดยสมัครใจหลังเกิดเหตุ รวมถึงย้ำว่า ChatGPT ให้ข้อมูลในลักษณะข้อเท็จจริงจากแหล่งสาธารณะ และไม่ได้มีเจตนาสนับสนุนพฤติกรรมผิดกฎหมาย
ครอบครัวของผู้เสียชีวิต โดยเฉพาะครอบครัวของโรเบิร์ต โมราเลส ได้ยื่นฟ้องร้องทางแพ่งต่อ OpenAI ไปก่อนหน้านี้ โดยอ้างว่า AI อาจมีส่วนช่วยในการวางแผนเหตุการณ์
ข้อมูลเพิ่มเติมระบุว่า ผู้ก่อเหตุเป็นบุตรของเจ้าหน้าที่ตำรวจในเขต Leon County และใช้อาวุธปืนพกและปืนลูกซองในการก่อเหตุ โดยเจ้าหน้าที่สามารถเข้าควบคุมสถานการณ์ได้ภายในไม่กี่นาทีหลังรับแจ้งเหตุ
ทั้งนี้ กรณีดังกล่าวถือเป็นครั้งแรกที่หน่วยงานระดับรัฐในสหรัฐฯ เปิดการสอบสวนทางอาญาต่อบริษัทด้านปัญญาประดิษฐ์โดยตรงในบริบทของเหตุกราดยิง สะท้อนให้เห็นถึงความท้าทายใหม่ด้านกฎหมายและจริยธรรมในยุค AI ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยผลการสอบสวนยังอยู่ในระยะเริ่มต้น และจะขึ้นอยู่กับพยานหลักฐานที่ได้จากการตอบสนองต่อหมายเรียกข้อมูลของบริษัท ซึ่งอัยการสูงสุดฟลอริดาระบุว่ารัฐกำลังเป็นแนวหน้าในการกำกับดูแลการใช้ AI ที่อาจเชื่อมโยงกับพฤติกรรมอาชญากรรมร้ายแรง
อ้างอิง:
NPR: Florida launches criminal probe into ChatGPT over FSU shooting
Florida Phoenix: Uthmeier investigating whether ChatGPT is criminally liable for FSU shooting
Politico: Florida launches ‘criminal investigation’ into ChatGPT, fueled by FSU shooting
The New York Times: Florida Inquiry Into ChatGPT's Role in FSU Shooting
