เหตุฟ้าผ่าคร่าชีวิตนักกอล์ฟเยาวชนวัย 15 ปี ระหว่างการแข่งขันที่ฉะเชิงเทรา หลังครอบครัวระบุว่ามีฟ้าผ่าหลายครั้งแต่การแข่งขันยังดำเนินต่อ เปิดประเด็นกติกากอล์ฟสากลว่าด้วยการหยุดแข่งขันเมื่อเกิดอันตราย สิทธิของนักกีฬาที่จะหยุดเล่นด้วยตนเอง และมาตรฐานความปลอดภัยที่ผู้จัดการแข่งขันควรดำเนินการเพื่อป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า
เหตุฟ้าผ่าระหว่างการแข่งขันกอล์ฟเยาวชนที่จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ส่งผลให้ เอยาวรินทร์ ประดับญาติ หรือ “เอย่า” นักกอล์ฟเยาวชนหญิงวัย 15 ปี เสียชีวิต และแคดดี้หญิงวัย 31 ปีได้รับบาดเจ็บ โดยเหตุเกิดขึ้นเวลาประมาณ 16.00 น. ขณะที่นักกีฬากำลังแข่งขันอยู่ภายในสนาม
ครอบครัวผู้เสียชีวิตระบุว่า มีฟ้าผ่าหลายครั้งตั้งแต่เวลาประมาณ 15.00 น. แต่การแข่งขันยังดำเนินต่อ กระทั่งเกิดฟ้าผ่าอีกครั้งพร้อมฝนตกหนัก จึงมีคำสั่งหยุดแข่งขันและจัดรถรับนักกีฬาออกจากสนาม ครอบครัวยังตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับความล่าช้าในการช่วยเหลือและการไม่มีรถพยาบาลประจำสนาม อย่างไรก็ตาม ช่วงเวลาการแจ้งเตือนและคำสั่งหยุดแข่งขันยังต้องตรวจสอบจากหลักฐานและผู้เกี่ยวข้อง
การแข่งขันกอล์ฟจัดขึ้นในพื้นที่กลางแจ้งขนาดใหญ่ โดยมีนักกีฬา แคดดี้ และเจ้าหน้าที่กระจายอยู่ตามหลุมต่างๆ การรับมือกับพายุฝนฟ้าคะนองจึงเกี่ยวข้องกับทั้งการติดตามสภาพอากาศ การตัดสินใจของคณะกรรมการ และระบบแจ้งเตือนที่สามารถสื่อสารถึงผู้เข้าแข่งขันได้ทั่วสนาม โดยเฉพาะเมื่อเกิดอันตรายจากฟ้าผ่า ซึ่งกติกาการแข่งขันระดับสากลและหน่วยงานด้านความปลอดภัยได้กำหนดแนวทางปฏิบัติรองรับไว้
กติกากอล์ฟสากลไม่ได้กำหนดให้หยุดแข่งขันทันทีทุกครั้งที่ฝนตก แต่มีข้อกำหนดเฉพาะเมื่อเกิดอันตรายจากฟ้าผ่า โดย R&A และ United States Golf Association (USGA) ซึ่งเป็นองค์กรกำหนดกติกากอล์ฟร่วมกัน ระบุไว้ในกติกาข้อ 5.7 ว่าด้วยการหยุดและกลับมาแข่งขัน ครอบคลุมทั้งการสั่งหยุดโดยคณะกรรมการและสิทธิของนักกีฬาที่จะหยุดเล่นด้วยตนเอง การแข่งขันขณะฝนตกจึงไม่ถือเป็นการฝ่าฝืนกติกาโดยอัตโนมัติ แต่หากมีอันตรายจากฟ้าผ่า การประเมินความเสี่ยงและมาตรการตอบสนองของคณะกรรมการต้องพิจารณาตามหลักเกณฑ์ดังกล่าว
ตาม กติกาข้อ 5.7a นักกอล์ฟมีสิทธิหยุดเล่นด้วยตนเองทันที หากมีเหตุอันสมควรให้เชื่อว่ากำลังเสี่ยงอันตรายจากฟ้าผ่า โดยไม่ต้องรอคำสั่งจากกรรมการ แต่ต้องแจ้งให้คณะกรรมการทราบโดยเร็วที่สุด ขณะที่คำชี้แจงข้อ 5.7c/1 ระบุว่า หากนักกีฬายังมีเหตุอันสมควรให้เชื่อว่ามีอันตรายจากฟ้าผ่า นักกีฬาสามารถตัดสินใจหยุดเล่นได้ แม้คณะกรรมการจะเห็นว่าสถานการณ์ปลอดภัยแล้วก็ตาม โดยสิทธิดังกล่าวไม่ได้ทำให้คณะกรรมการหมดหน้าที่ดูแลความปลอดภัยของการแข่งขัน
กติกาข้อ 5.7b แบ่งการหยุดแข่งขันเป็น 2 กรณี คือ การหยุดทันทีเมื่อมีอันตราย และการหยุดตามปกติจากเหตุอื่น หากคณะกรรมการสั่งหยุดเพราะอันตรายจากฟ้าผ่า นักกีฬาทุกคนต้องหยุดเล่นทันที ห้ามตีลูกต่อจนกว่าจะได้รับอนุญาตให้กลับมาแข่งขัน ผู้ฝ่าฝืนอาจถูกตัดสิทธิ์ เว้นแต่มีเหตุอันสมควรที่คณะกรรมการยอมรับ ต่างจากการหยุดเพราะแสงสว่างไม่เพียงพอหรือสภาพสนามไม่พร้อม ซึ่งนักกีฬาอาจเลือกเล่นหลุมนั้นให้จบก่อนได้ตามเงื่อนไขของกติกา
คู่มือการดำเนินการแข่งขันของ R&A หมวด 6E แนะนำให้คณะกรรมการประเมินอันตรายจากฟ้าผ่าด้วยข้อมูลและเครื่องมือที่มีอยู่ พร้อมกำหนดวิธีแจ้งหยุดการแข่งขันให้ชัดเจน โดยแนวทางข้อ J-1 แนะนำให้ใช้เสียงแตรยาว 1 ครั้งเพื่อหยุดทันทีเมื่อเกิดอันตราย เสียงแตรสั้น 3 ครั้งเพื่อหยุดตามปกติ และเสียงแตรสั้น 2 ครั้งเพื่อกลับมาแข่งขัน ทั้งนี้ เป็นรูปแบบสัญญาณที่แนะนำ ไม่ใช่ข้อบังคับให้ทุกสนามใช้เครื่องส่งเสียงชนิดเดียวกัน แต่คณะกรรมการต้องแจ้งวิธีส่งสัญญาณที่ใช้ในการแข่งขันให้นักกีฬาทราบ รวมถึงข้อมูลเกี่ยวกับแผนอพยพหากมีการจัดเตรียมไว้
แม้กติกาสากลจะกำหนดวิธีหยุดแข่งขัน แต่ R&A ไม่ได้กำหนดระยะห่างของฟ้าผ่าที่ต้องสั่งหยุดเป็นตัวเลขตายตัว หรือบังคับให้ทุกสนามติดตั้งเครื่องตรวจจับฟ้าผ่า ขณะที่ National Weather Service ของสหรัฐอเมริกา ระบุว่า ฟ้าผ่าสามารถเกิดขึ้นห่างจากฐานเมฆฝนฟ้าคะนองได้ประมาณ 10-16 กิโลเมตร และเสียงฟ้าร้องเป็นสัญญาณเตือนอันตราย แม้บริเวณที่นักกีฬายืนอยู่จะยังไม่มีฝนตกก็ตาม หน่วยงานจึงแนะนำให้ผู้จัดกิจกรรมกลางแจ้งติดตามพยากรณ์อากาศ เรดาร์ และข้อมูลตรวจจับฟ้าผ่า พร้อมเตรียมอพยพผู้เข้าร่วมกิจกรรมก่อนพายุเคลื่อนเข้าสู่พื้นที่
National Weather Service ระบุว่า ไม่มีพื้นที่กลางแจ้งแห่งใดปลอดภัยจากฟ้าผ่าขณะเกิดพายุฝนฟ้าคะนอง ผู้จัดกิจกรรมควรนำผู้เข้าร่วมเข้าสู่อาคารที่มีโครงสร้างมั่นคง หรือรถยนต์หลังคาแข็งที่ปิดกระจกครบทุกด้าน เนื่องจากศาลาพักเปิดโล่ง ต้นไม้ และรถกอล์ฟแบบเปิดข้างไม่ใช่สถานที่หลบฟ้าผ่าที่ปลอดภัย โดยควรรออย่างน้อย 30 นาทีหลังเสียงฟ้าร้องครั้งสุดท้ายก่อนกลับไปทำกิจกรรมกลางแจ้งอีกครั้ง นอกจากนี้ ยังแนะนำให้มีผู้รับผิดชอบติดตามสภาพอากาศ ผู้มีอำนาจสั่งหยุดกิจกรรม ระบบแจ้งเตือน เส้นทางอพยพ และพื้นที่หลบภัยที่เหมาะสม
การช่วยเหลือผู้ถูกฟ้าผ่าอย่างรวดเร็วเป็นอีกส่วนหนึ่งของมาตรการความปลอดภัย เนื่องจากผู้ถูกฟ้าผ่าอาจเกิดภาวะหัวใจหยุดเต้นหรือหยุดหายใจ จำเป็นต้องได้รับการช่วยฟื้นคืนชีพและใช้เครื่องกระตุกหัวใจไฟฟ้าอัตโนมัติเมื่อมีข้อบ่งชี้ อย่างไรก็ตาม กติกาข้อ 5.7 ของ R&A ไม่ได้กำหนดให้ทุกการแข่งขันต้องมีรถพยาบาลประจำสนาม ส่วนข้อกำหนดด้านการแพทย์ฉุกเฉินต้องพิจารณาตามระเบียบการแข่งขันและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง ขณะที่ข้อมูลของ Centers for Disease Control and Prevention (CDC) สหรัฐอเมริกา ระบุว่า ระหว่างปี 2549-2568 มีผู้เสียชีวิตจากฟ้าผ่า 517 คน โดยเกือบ 2 ใน 3 เกิดขึ้นระหว่างกิจกรรมนันทนาการกลางแจ้ง รวมถึงการเล่นกอล์ฟ
เหตุฟ้าผ่าระหว่างการแข่งขันกอล์ฟไม่ได้กระทบเฉพาะนักกีฬา แต่ยังรวมถึงแคดดี้และเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานอยู่ทั่วสนาม แม้ไม่สามารถคาดการณ์จุดที่ฟ้าผ่าลงได้อย่างแน่นอน แต่ปัจจุบันมีทั้งข้อมูลเฝ้าระวังสภาพอากาศและแนวทางสากลสำหรับรับมืออันตรายดังกล่าว เมื่อเกิดอุบัติเหตุระหว่างการแข่งขัน การตรวจสอบอาจต้องพิจารณาตั้งแต่ความพร้อมก่อนเกิดเหตุ การตัดสินใจระหว่างเกิดพายุ ไปจนถึงการช่วยเหลือผู้ประสบอันตราย โดยอาศัยข้อเท็จจริงและหลักฐานที่มีอยู่ในแต่ละกรณี เพื่อประเมินว่ามาตรการความปลอดภัยที่กำหนดไว้ถูกนำมาใช้ในการแข่งขันมากน้อยเพียงใด
อ้างอิง:
