เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:ปานามาสอบ สัญญาฉาว โยง บ.ฮ่องกง ฟันกำไรท่าเรือคลอง

อัยการได้เริ่มการสอบสวนเมื่อเดือนเมษายนปีที่แล้ว หลังจากที่นายฟลอเรสได้นำเสนอผลการตรวจสอบที่อ้างว่าปานามาได้รับเงินเพียง 483 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 16,215 ล้านบาท จากสัมปทานนี้ เทียบกับจำนวนที่ควรได้รับภายใต้สัญญาเดิมซึ่งอยู่ที่ประมาณ 1,340 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 45,007 ล้านบาท

เปิดแฟ้มคดีโกงโลก สำนักข่าว Next News สัปดาห์นี้ขอนำเสนอข่าวการตรวจสอบการทุจริตการบริหารคลองปานามา โดยอ้างอิงข้อมูลจากสำนักข่าวเซาธ์ไชน่ามอร์นิ่งโพสต์ ระบุว่า

นายอาเนล ฟลอเรส ผู้ตรวจการแผ่นดินของปานามา เปิดเผยเมื่อวันศุกร์ที่ 2 ตุลาคมที่ผ่านมาว่า สำนักงานของเขาจะส่งเอกสารการตรวจสอบเพิ่มเติมให้กับอัยการในสัปดาห์หน้า ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการสอบสวนคดีอาญาเกี่ยวกับอดีตผู้บริหารของบริษัทในเครือท้องถิ่นของ ซีเค ฮัทชิสัน (CK Hutchison) กลุ่มบริษัทขนาดใหญ่จากฮ่องกง ที่เกี่ยวข้องกับการยกเลิกสัมปทานท่าเรือคลองปานามา

นายฟลอเรส ซึ่งกล่าวระหว่างการประชุมที่แอตแลนติก เคานซิล ในกรุงวอชิงตัน ระบุว่า อัยการได้ขอเอกสารที่เกี่ยวข้องกับบริษัท ปานามา พอร์ตส์ (Panama Ports Company - PPC) บริษัทในเครือของซีเค ฮัทชิสัน ซึ่งเป็นผู้ดำเนินการท่าเรือบัลบัวและคริสโตบัลที่ปลายทั้งสองด้านของคลองปานามาจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา นอกเหนือจากผู้บริหารของ PPC แล้ว เอกสารดังกล่าวยังครอบคลุมถึงอดีตคณะกรรมการของหน่วยงานทางทะเลของปานามา ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับดูแลสัมปทานนี้ด้วย

ท่าเรือบัลบัว

ท่าเรือคริสโตบัล

นายฟลอเรสได้เร่งรัดให้อัยการดำเนินการเอาผิดกับบุคคลเหล่านี้ที่เขากล่าวว่ามีส่วนในการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขสัมปทานที่ทำให้ประเทศเสียเปรียบ แม้จะไม่ได้ระบุชื่อใครหรือประกาศข้อหาอย่างเป็นทางการ

ความขัดแย้งในสำนักผู้ตรวจฯและอัยการ เรื่องข้อเสนอท่าเรือเป็นของรัฐ

คำขอเอกสารดังกล่าวได้กลายเป็นจุดขัดแย้งระหว่างสองสำนักงาน โดยเมื่อเดือนสิงหาคมปีที่แล้ว นายฟลอเรสได้ให้สัมภาษณ์กับสถานีโทรทัศน์ TVN ในปานามาว่า อัยการยังไม่มีความคืบหน้าใด ๆ เกี่ยวกับกรณีการทุจริตที่อาจเกิดขึ้นกับ PPC มานานกว่าหนึ่งปีแล้ว ซึ่งทำให้กระทรวงสาธารณะปานามาออกมาตอบโต้ว่าแฟ้มคดีของพวกเขามีมากกว่า 360 เล่ม และยังคงรอการตรวจสอบเพิ่มเติมจากสำนักงานผู้ตรวจการฯของนายฟลอเรส

อัยการได้เริ่มการสอบสวนเมื่อเดือนเมษายนปีที่แล้ว หลังจากที่นายฟลอเรสได้นำเสนอผลการตรวจสอบที่อ้างว่าปานามาได้รับเงินเพียง 483 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 16,215 ล้านบาท จากสัมปทานนี้ เทียบกับจำนวนที่ควรได้รับภายใต้สัญญาเดิมซึ่งอยู่ที่ประมาณ 1,340 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 45,007 ล้านบาท นอกจากนี้ เขายังกล่าวหา PPC ว่าใช้บริษัท "ตัวแทน" ที่จ้างจากภายนอกตั้งแต่ปี 2558 เพื่อระบายผลกำไรออกจากบริษัท ซึ่งรัฐบาลปานามาถือหุ้นอยู่ 10 เปอร์เซ็นต์ แต่ข้อกล่าวหา ทางบริษัทได้ปฏิเสธไปแล้ว

เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา นายฟลอเรสยังกล่าวเพิ่มเติมว่า โครงสร้างพื้นฐานเชิงยุทธศาสตร์ เช่น ท่าเรือ ควรเป็นของรัฐและดำเนินการโดยบริษัทเอกชนภายใต้ข้อตกลงการแบ่งปันผลกำไร

"ผมคิดว่าทรัพยากรที่สำคัญอย่างยิ่งเหล่านี้ เช่น ท่าเรือ ระบบท่าเรือ ควรเป็นของรัฐบาล" นายฟลอเรสกล่าว พร้อมอธิบายว่าแนวคิดนี้เป็นเพียงความคิดเห็นส่วนตัว ไม่ใช่จุดยืนของรัฐบาล

ข้อเสนอดังกล่าวขัดแย้งกับแนวทางที่กำหนดโดยประธานาธิบดี โฮเซ่ ราอูล มูลินโญ่ ของปานามา ซึ่งรัฐบาลของเขามีแผนที่จะเปิดประมูลสัมปทานท่าเรือบัลบัวและคริสโตบัลแยกกันสำหรับบริษัทเอกชนเป็นระยะเวลา 25 ถึง 30 ปี และคาดว่าจะให้สัมปทานได้ก่อนกลางปี 2570 จนกว่าจะถึงเวลานั้น ท่าเรือทั้งสองยังคงอยู่ภายใต้การบริหารของ เอพีเอ็ม เทอร์มินอลส์ ของเมอส์ก และ เทอร์มินัล อินเวสเม้นท์ ลิมิเต็ด ของเอ็มเอสซี ซึ่งเข้ามารับช่วงต่อในเดือนกุมภาพันธ์ภายใต้สัญญาชั่วคราวสูงสุด 18 เดือน

คำตัดสินของศาลและการเรียกร้องค่าเสียหาย

นายฟลอเรสเริ่มการตรวจสอบเมื่อเดือนมกราคมปีที่แล้ว ขณะที่ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ กล่าวหาจีนว่าควบคุมคลองปานามา และต่อมาได้ใช้ผลการตรวจสอบดังกล่าวเพื่อยื่นฟ้องต่อศาลฎีกาสองคดี

ด้านนายฟลอเรสยืนยันว่าการตรวจสอบดังกล่าวไม่เกี่ยวข้องกับแรงกดดันจากสหรัฐฯ

ประธานาธิบดีปานามาปฏิเสธคำกล่าวอ้างของสหรัฐอเมริกาที่อ้างว่าจีนคุกคามคลอง

เมื่อเดือนมกราคม ศาลฎีกาได้ประกาศว่ากฎหมายปี 2540 ที่อนุมัติสัมปทาน รวมถึงการขยายสัมปทานในปี 2564 นั้นขัดต่อรัฐธรรมนูญ

PPC ได้ตอบโต้ด้วยการยื่นข้อเรียกร้องการอนุญาโตตุลาการต่อหอการค้านานาชาติ ซึ่งขณะนี้เกินกว่า 2,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 67,160 ล้านบาท ขณะที่ ซีเค ฮัทชิสัน ได้เปิดคดีแยกต่างหากภายใต้สนธิสัญญาการลงทุนต่อปานามาในเดือนสิงหาคม โดยเรียกร้องค่าเสียหายมากกว่า 1,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 50,370 ล้านบาท

ปักกิ่งยังได้ตอบสนองต่อคำตัดสินดังกล่าว โดยสำนักงานกิจการฮ่องกงและมาเก๊าของจีน เรียกคำตัดสินนี้ว่า "ไร้สาระ" คณะกรรมาธิการการเดินเรือแห่งสหรัฐฯ กล่าวว่าจีนได้กักเรือที่ติดธงปานามาเกือบ 70 ลำในเดือนมีนาคม และเชื่อมโยงการเพิ่มขึ้นของการกักเรือกับข้อพิพาทท่าเรือ

อย่างไรก็ตาม ปักกิ่งปฏิเสธการตอบโต้ และอ้างว่าจำนวนการกักเรือได้ลดลงหลังจากที่สองรัฐบาลตกลงที่จะต่ออายุข้อตกลงการขนส่งทางทะเลทวิภาคีในเดือนกรกฎาคม ตามรายงานของหอการค้าทางทะเลปานามา.

ที่มา https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3369635/panama-auditor-targets-ex-port-regulators-and-hong-kong-firms-executives-canal-probe