เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:บ.รัสเซียขนรูเบิลหลายตัน-ไร้ต้นตอไปจีน ส่อโยงฟอกเงิน

จุดหมายปลายทางของการร้องขอการชำระเงินส่วนใหญ่ของตลาดเหล่านี้ ตามที่บันทึกไว้ คือบัญชีที่บริษัทส่งออกของจีนเป็นเจ้าของที่ธนาคารหลักของจีน ซึ่งรวมถึงบริษัทอินดัสเตรียล แอนด์ คอมเมอร์เชียล แบงก์ ออฟ ไชน่าหรือ Industrial and Commercial Bank of China (ICBC) ,แบงก์ ออฟ ไชน่า (Bank of China),อะกริคัลเจอรัล แบงก์ ออฟ ไชน่า (Agricultural Bank of China) และไชน่า คอนสตรัคชั่น แบงก์ (China Construction Bank)

เปิดแฟ้มคดีโกงโลก สำนักข่าว Next News สัปดาห์นี้ขอเสนอข่าวข้อครหาเกี่ยวกับการที่สถาบันการเงินยักษ์ใหญ่ของประเทศรัสเซีย มีส่วนโอนย้ายเงินสดมหาศาล จำนวนหลายถุง เพื่อเอื้อให้กับกลุ่มนิติบุคคลที่ถูกคว่ำบาตรสามารรถทำธุรกรรมได้ มีรายละเอียดดังนี้

องค์กรผู้สื่อข่าวสืบสวนสอบสวนนานาชาติ (ICIJ) ได้มีการเผยแพร่ความเกี่ยวกับบริษัท A7 บริษัทรับจ่ายเงินที่มีขนาดใหญ่และลับสุดยอดในกรุงมอสโก ประเทศรัสเซีย ซึ่งบริษัทนี้จัดการเงินสดจำนวนมหาศาลกว่า 283 ตัน หรือประมาณ 1.4 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 4.72 แสนล้านบาท) ในช่วงปลายปี 2567 ถึงกลางปี 2568 อย่างไรก็ตามบริษัท A7 แห่งนี้ถูกสหรัฐฯ คว่ำบาตรเนื่องจากมีส่วนในการช่วยเหลือบุคคลหรือนิติบุคคลให้หลบเลี่ยงจากมาตรการคว่ำบาตรของตะวันตก

จากการสืบสวนของ ICIJ ร่วมกับ Proekt สื่ออิสระของรัสเซีย เผยว่า A7 เปรียบเสมือน "เครื่องจักรเงินสดอุตสาหกรรม" ที่ถูกจับตามองว่าเป็น "เครือข่ายธนาคารเงา" ซึ่งออกแบบมาเพื่อหลบเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรของชาติตะวันตกในวงกว้าง ตามที่ทางการสหรัฐฯ ระบุ

ตลาดสดาดอด: จุดรับเงินสดปริมาณมหาศาล

การดำเนินงานที่สำคัญของ A7 เริ่มต้นขึ้นที่ตลาดสดาดอด (Sadovod) ซึ่งเป็นตลาดค้าส่งขนาดใหญ่กว่า 160 เอเคอร์ ทางตะวันออกเฉียงใต้ของกรุงมอสโก ที่นั่นมีทีมงานอย่างน้อยแปดทีมทำงานแยกจากความวุ่นวายประจำวัน ทำหน้าที่เป็น "แผนก" รับเงินสดจำนวนมากที่ลูกค้ามักนำมาในถุงหลายขนาด เงินสดเหล่านี้คือเงินรูเบิลรัสเซีย กองแล้วกองเล่า ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการดำเนินงานประมวลผลเงินสดที่ใหญ่ที่สุดและลับที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

ICIJ พบว่าเงินสดคือหัวใจสำคัญของ A7 ที่เป็นเสมือนเชื้อเพลิงขับเคลื่อนบริษัทนี้ ในขณะที่รัฐบาลและธนาคารชาติตะวันตกกำลังพยายามติดตามเส้นทางการเงินของ A7 ผ่านระบบการเงินระหว่างประเทศ แต่การสืบสวนของ ICIJ กลับเปิดเผยว่าแหล่งที่มาของเงินส่วนใหญ่ที่ A7 จัดการนั้น "ไม่สามารถตรวจสอบได้" ตามบันทึกภายในของ A7 ที่ ICIJ ได้ตรวจสอบ รวมถึงคำให้การของผู้ที่คุ้นเคยกับเรื่องนี้ ระบุว่าการชำระเงินจำนวนมหาศาลของ A7 ไม่ได้มาจากธนาคารแบบปกติ แต่มาจากเงินรูเบิลสดหลายร้อยตัน ตลาดค้าส่งหลายแห่งในมอสโก รวมถึงตลาดสดาดอดนี้เองที่เป็นแหล่งที่มาของเงินสดส่วนสำคัญที่ A7 ทำหน้าที่ประมวลผล

การคว่ำบาตรและคำปฏิเสธ

เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ได้ประกาศคว่ำบาตร A7 ในฐานะ "องค์กรอาชญากรรมข้ามชาติ ซึ่ง "ใช้ระเบียบวิธีฟอกเงินเพื่อเคลื่อนย้ายเงินจำนวนมหาศาลอย่างฉ้อฉล เพื่อละเมิดมาตรการคว่ำบาตรและกฎหมายอื่นๆ ในเขตอำนาจที่บริษัทดำเนินการอยู่"

อย่างไรก็ตาม A7 ได้ออกมาปฏิเสธข้อกล่าวหาของสหรัฐฯ อย่างรุนแรง โดยระบุว่าบริษัท "ใช้ระบบการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่ทันสมัยและหลากหลาย" และ "ก่อตั้งขึ้นเพื่อรับรองการชำระเงิน โดยไม่หยุดชะงัก ไม่ว่าจะเจอปัญหาใดๆก็ตาม สำหรับในพื้นที่ตลาดรัสเซีย ซึ่งตอนนี้กำลังอยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรจากตะวันตก ซึ่งบริษัทมองว่าการคว่ำบาตรของตะวันตกนั้นผิดกฎหมาย"

บริษัทยังยืนยันว่า "ลูกค้าทุกคนต้องผ่านการคัดกรองเพื่อระบุความเสี่ยงและป้องกันการให้บริการแก่บุคคลหรือองค์กรที่มีกิจกรรมละเมิดข้อกำหนดด้านกฎระเบียบ

เส้นทางเงินสด: จากมอสโกสู่จีน

แม้ว่าแหล่งที่มาของเงินสดจะตรวจสอบไม่ได้ แต่ปลายทางของมันกลับไม่ใช่: เงินสดส่วนใหญ่ไม่ได้มุ่งหน้าสู่ตลาดตะวันตก แต่กลับไปยังประเทศจีน ดังนั้นนี่จึงเป็นข้อกังวลว่าเงินสดที่อยู่ภายใต้การบริหารจัดการของ A7 นั้นอาจจะไปเกี่ยวข้องกับการฟอกเงินได้

นายจอร์จ โวโลชิน (George Voloshin) ผู้เชี่ยวชาญจาก ACAMS องค์กรฝึกอบรมระดับโลกด้านการต่อต้านอาชญากรรมทางการเงิน กล่าวกับ ICIJ ว่า "เงินสดถือเป็นวิธีการชำระเงินและการเก็บรักษามูลค่าที่มีความเสี่ยงฟอกเงินสูงที่สุด เพราะมันไม่ระบุตัวตน สามารถเดินทางข้ามพรมแดนได้ และไม่ผูกติดกับบุคคลหรือบริษัทใดโดยเฉพาะ"

นายโวโลชินยังเสริมว่า เครือข่าย A7 ไม่เพียงแต่ช่วยรัสเซียหลีกเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรและการควบคุมการส่งออกของตะวันตกเท่านั้น แต่การที่ A7 รับเงินสดจำนวนมหาศาลจากตลาดค้าส่งในมอสโก ยังชี้ให้เห็นว่าบริษัท "มีแนวโน้มที่จะอำนวยความสะดวกในการฟอกเงินด้วยเงินสด โดยทำให้เงินที่อาจเป็นผลพวงจากอาชญากรรมกลายเป็นสิ่งที่ถูกต้องตามกฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพ"

ด้านหน้าตลาดสดาดอด

กลไกการทำงานของ A7

เมื่อ A7 เริ่มเปิดตัวในช่วงปลายปี 2567 บริษัทได้รวมระบบโบรกเกอร์การชำระเงินที่ไม่เป็นทางการในตลาดมอสโกหลายแห่งเข้ากับธุรกิจของตน รวมถึงตลาดสดาดอด บุคคลที่คุ้นเคยกับเรื่องนี้กล่าวว่า "ตลาดสดาดอดเป็นเพียงฐานลูกค้าขนาดใหญ่สำหรับ A7 นั่นคือสิ่งที่พวกเขาไปที่นั่น (ตลาดสดาดอด)เพื่อเงินและผลกำไร"

ภายใต้ระบบใหม่ของ A7 โบรกเกอร์ที่ตลาดจะรับถุงเงินสดจากผู้ขายและทำการนับเบื้องต้น จากนั้นเงินรูเบิลจะถูกใส่ลงในถุงที่มีหมายเลขกำกับ พร้อมกับคำสั่งชำระเงินของลูกค้า แล้วนำขึ้นรถตู้ไปยังสำนักงานประมวลผลของ A7 ในกรุงมอสโก มีพนักงานแคชเชียร์ของ A7 ประมาณ 50 คนป้อนเงินสดเข้าสู่ระบบนับเงินเพื่อตรวจสอบจำนวน โดย A7 จะบันทึกหมายเลขถุง จำนวนเงินรูเบิล และคำสั่งชำระเงินของลูกค้าลงในระบบจัดการการชำระเงินที่ออกแบบมาโดยเฉพาะ ก่อนที่จะนำเงินสดส่งต่อไปยังธนาคารพรอมสฟยาซแบงก์ (Promsvyazbank หรือ PSB) ซึ่งเป็นธนาคารกลาโหมของรัฐรัสเซียและธนาคาร PSB แห่งนี้ซึ่งเป็นผู้ร่วมเป็นเจ้าของบริษัท A7 PSB จะนำเงินไปเก็บไว้ในตู้นิรภัยและโอนเข้าบัญชีของ A7

จากนั้น A7 จะสั่งให้เครือข่ายบริษัทเชลล์ (shell companies) ที่จดทะเบียนอยู่นอกรัสเซียดำเนินการชำระเงินในนามของลูกค้า A7 ไปยังบัญชีผู้รับผลประโยชน์ ซึ่งมักจะเป็นผู้ส่งออกชาวจีนที่ธนาคารอื่นนอกรัสเซีย กระบวนการนี้จะไม่มีร่องรอยของเงินสดหรือที่มาของเงินจากรัสเซียปรากฏในการโอนเงินหรือเอกสารสนับสนุนใดๆ เงินจะถูกโอนจาก A7 ในรัสเซียไปยังบริษัทเชลล์เหล่านี้ ซึ่งบางครั้งผ่านคีร์กีซสถานก่อนที่จะถึงผู้รับ

นายโวโลชิน ให้ความเห็นว่า "ธนาคารเดียวที่เห็น หรือแหล่งที่มาของเงินทุน คือพรอมสฟยาซแบงก์" และ "บริษัทเดียวที่เห็นทุกอย่างคือ A7 เอง"

ปริมาณเงินสดมหาศาลและปลายทางในจีน

บันทึกที่รั่วไหลแสดงให้เห็นถึงปริมาณเงินสดที่ A7 รับเข้าอย่างน่าตกใจ ในช่วงหกสัปดาห์ระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม 2567 A7 ได้รับเงินสดเข้าประมาณ 1.26 แสนล้านรูเบิล (ประมาณ 1.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือ 4.05 หมื่นล้านบาท) และยังคงเพิ่มขึ้นในปี 2568 โดยแตะระดับ 1.95 แสนล้านรูเบิล (ประมาณ 2.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือ 7.762 หมื่นล้านบาท) ในเดือนเมษายน 2568 และ 2.50 แสนล้านรูเบิล (ประมาณ 3.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือ 1.04 แสนล้านบาท)

โดยเดือนมิถุนายน 2568 ซึ่งเป็นช่วงเวลาพีคสุด บริษัท A7 ประมวลผลเงินสดอย่างน้อย 58 ตันต่อเดือน

จากบันทึกการชำระเงินของ A7 ในปลายปี 2567 และบันทึกการชำระเงินอื่นๆ ชี้ให้เห็นว่าการชำระเงินส่วนใหญ่จากตลาดของ A7 มีปลายทางที่ประเทศจีน การส่งออกของจีนไปยังรัสเซียพุ่งสูงขึ้นอย่างมากนับตั้งแต่รัสเซียรุกรานยูเครน เนื่องจากเศรษฐกิจอุตสาหกรรมและการบริโภคของรัสเซียแสวงหาสินค้าทดแทนจากตะวันตก

บันทึกการชำระเงินแสดงการโอนเงินประมาณ 2,300 รายการ ที่ถูกเสนอและในหลายกรณีมีการบันทึกไว้สำหรับทีมโบรกเกอร์ของตลาดสดาดอด ซึ่งมีหมายเลขหนึ่งถึงหก และเรียกว่า "otdely" (ออทเดลี) หรือ "แผนก" (departments) การโอนเงินเหล่านี้มีปลายทางไปยังซัพพลายเออร์ของลูกค้า หรือตัวกลางอื่นๆ ในฮ่องกงและจีนแผ่นดินใหญ่ บุคคลที่คุ้นเคยกับธุรกิจการชำระเงินของตลาดกล่าวว่าทีมโบรกเกอร์มักจะทำงานจากสำนักงานใกล้กับสำนักงานบริหารตลาด

การชำระเงินเหล่านี้ถูกส่งผ่านบัญชีธนาคารของบริษัทที่รัฐคีร์กีซสถานเป็นเจ้าของ คือ เทรดดิ้ง คอมปานี ออฟ เดอะ คีร์กิซ รีพับบลิก (Trading Company of the Kyrgyz Republic) รวมถึงบริษัทการค้าหลายแห่งในตุรเคียและฮ่องกง

ICIJ ได้ติดต่อขอให้กระทรวงเศรษฐกิจคีร์กีซสถาน (Kyrgyz Ministry of Economy) แสดงความเห็น แต่ไม่ได้รับการตอบกลับแต่อย่างใด

บทบาทของธนาคารจีนและกลยุทธ์การเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตร

จุดหมายปลายทางของการร้องขอการชำระเงินส่วนใหญ่ของตลาดเหล่านี้ ตามที่บันทึกไว้ คือบัญชีที่บริษัทส่งออกของจีนเป็นเจ้าของที่ธนาคารหลักของจีน ซึ่งรวมถึงบริษัทอินดัสเตรียล แอนด์ คอมเมอร์เชียล แบงก์ ออฟ ไชน่าหรือ Industrial and Commercial Bank of China (ICBC) ,แบงก์ ออฟ ไชน่า (Bank of China),อะกริคัลเจอรัล แบงก์ ออฟ ไชน่า (Agricultural Bank of China) และไชน่า คอนสตรัคชั่น แบงก์ (China Construction Bank)

ตัวอย่างเช่น ICBC เป็นปลายทางของการร้องขอการชำระเงินจากตลาดสดาดอดอย่างน้อย 72 รายการ ทั้งในสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐฯ และหยวนจีน คิดเป็นมูลค่าเทียบเท่า 11 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (หรือ 371.25 ล้านบาท) ตามบันทึกภายในของ A7 ทั้ง ICBC และธนาคารอื่นๆ ไม่ได้ตอบคำถามของ ICIJ เกี่ยวกับกรณรีการชำระเงินเหล่านี้

หลังจากการที่กระทรวงการคลังสหรัฐฯ (US Treasury) ขู่จะใช้มาตรการคว่ำบาตรในเดือนธันวาคม 2566 ธนาคารจีนก็เริ่มปฏิเสธการชำระเงินจากธนาคารรัสเซีย รวมถึงการชำระเงินที่พวกเขาสงสัยว่าอาจเกี่ยวข้องกับการส่งออกไปยังรัสเซีย ตามรายงานของสื่อรัสเซีย

เส้นทางการชำระเงิน

การซ่อนแหล่งที่มาของเงินทุน

นายแซคคารี ทวารอซนา (Zachary Tvarozna) ผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินผิดกฎหมายและผู้ร่วมเขียนการสอบสวน A7 ล่าสุดกับ โอเพน ซอร์ส เซ็นเตอร์ (Open Source Centre) ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรในสหราชอาณาจักร กล่าวว่าระบบ A7 รวมถึงการใช้บริษัทเปลือกหอย ถูกออกแบบมาเพื่อปกปิดแหล่งที่มาของเงินทุนของรัสเซียอย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้ธนาคารจีนยอมรับได้ง่ายขึ้น

"เมื่อมีการรับการชำระเงิน [จาก A7] ไม่มีใครในห่วงโซ่ ตั้งแต่ธนาคารหักบัญชีของสหรัฐฯ ไปจนถึงซัพพลายเออร์จีน ทราบว่าเงินมาจากไหน" นายทวารอซนา กล่าวและและกล่าวว่า "วอชิงตันได้สร้างตลาดสำหรับ A7 ขึ้นมา แล้วก็ไม่ได้ดำเนินการใดๆ เกี่ยวกับเรื่องนี้"

บันทึกที่รั่วไหลทำให้ผู้สื่อข่าวเห็นขนาดของการชำระเงินที่ A7 ทำในนามของลูกค้าโบรกเกอร์ตลาดสดอดอด ซึ่งในที่สุดก็ถูกแปลงเป็นหยวนหรือดอลลาร์สหรัฐฯ แต่ไม่ทราบว่าสกุลเงินถูกแปลงอย่างไร

บันทึกแสดงให้เห็นว่า A7 ได้รับคำร้องขอการชำระเงินรวม 314 รายการจากโบรกเกอร์สดาดอดมูลค่า 76 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ( 2,565 ล้านบาท) ซึ่งทำเป็นสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐฯ และหยวน เพื่อชำระให้กับบริษัทส่งออกฮ่องกงชื่ออิตอน เทรดดิ้ง จำกัด (Yiton Trading Ltd) ในปลายปี 2567 แต่ละรายการชำระเงินที่บันทึกในระบบการจัดการการชำระเงินของ A7 จะรวมถึงจำนวนเงิน สกุลเงิน รายละเอียดผู้รับผลประโยชน์ เส้นทางการชำระเงินที่เสนอ และหมายเลขระบุตัวตนที่ไม่ซ้ำกัน

ในขณะที่การชำระเงินส่วนใหญ่ไปยังอิตอน เทรดดิ้ง จำกัด ซึ่งบริษัทอิตอนได้ถูกยุบไปแล้ว ถูกพบว่ามีเส้นเงินส่งผ่านบริษัทเทรดดิ้ง คอมปานี ออฟ เดอะ คีร์กิซ รีพับบลิก

อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 22 พฤศจิกายน 2567 บันทึกของ A7 ยังรวมถึงการชำระเงินในสกุลเงินดอลลาร์ไปอิตอน เทรดดิ้ง ผ่านตัวกลางในฮ่องกง ตามการอนุญาตการชำระเงินที่ปรากฏในบันทึก A7 ที่รั่วไหล การโอนเงินมีมูลค่า 287,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ (หรือ 9.68 ล้านบาท) ซึ่งทำโดยตัวกลางจากบัญชีของตนที่สาขาฮ่องกงของธนาคารข้ามชาติอังกฤษอย่างสแตนดาร์ด ชาร์เตอร์ด (Standard Chartered) ไปยังบัญชีที่อิตอน เทรดดิ้ง ซึ่งถืออยู่ที่ธนาคารเดียวกัน แน่นอน สแตนดาร์ด ชาร์เตอร์ด ปฏิเสธคำขอแสดงความคิดเห็นจาก ICIJ

ที่มา:https://www.icij.org/news/2026/10/kremlin-payment-firm-a7-has-been-pumping-billions-in-untraceable-cash-into-global-financial-system/