ประเด็นปัญหาเกิดขึ้นจากงานประกาศรางวัลประจำปีของ มงด์ เซเล็คชั่น เมื่อเดือนมิถุนายน2569 ซึ่งจัดขึ้นที่กระทรวงกิจการยุโรปและการต่างประเทศของฝรั่งเศส โดยในงานดังกล่าว บริษัท ดากอน เบฟเวอเรจส์ (Dagon Beverages) ผู้ผลิตเครื่องดื่มรายใหญ่ของเมียนมา ได้รับรางวัลระดับเหรียญทอง (Gold Awards) ไปมากถึง 9 รางวัล
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก สำนักข่าว Next News สัปดาห์นี้ขอนำเสนอกรณีเมื่อช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน ที่ผ่านมาสื่อยุโรปรายงานข่าวว่าหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายของเบลเยียม ได้มีการดำเนินการกับบริษัทในประเทศเบลเยียมที่อาจจะมีพฤติการณ์ละเมิดมาตรการคว่ำบาตรของสหภาพยุโรป (EU) ที่มีต่อประเทศเมียนมา
โดยหน่วยงานบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรของรัฐบาลเบลเยียมได้เริ่มดำเนินการสอบสวนอย่างเป็นทางการต่อ มงด์ เซเล็คชั่น (Monde Selection) ซึ่งเป็นบริษัทผู้ประเมินคุณภาพและมอบรางวัลสินค้าอุปโภคบริโภคชื่อดังระดับโลก ที่มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในกรุงบรัสเซลส์ หลังพบว่าบริษัทดังกล่าวอาจละเมิดมาตรการคว่ำบาตรของสหภาพยุโรปที่มีต่อเมียนมา กรณีรับค่าธรรมเนียมและมอบรางวัลคุณภาพระดับสากลให้แก่ผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มและแอลกอฮอล์ของบริษัทที่อยู่ภายใต้การควบคุมของกองทัพเมียนมา
จุดเริ่มต้นของการสอบสวน
การสอบสวนครั้งนี้ดำเนินการโดย กระทรวงการคลังเบลเยียม (Federal Public Service Finance หรือ FPS Finance) ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบในการกำกับดูแลการปฏิบัติตามมาตรการคว่ำบาตรทางการเงินในประเทศ ประเด็นปัญหาเกิดขึ้นจากงานประกาศรางวัลประจำปีของ มงด์ เซเล็คชั่น เมื่อเดือนมิถุนายน2569 ซึ่งจัดขึ้นที่กระทรวงกิจการยุโรปและการต่างประเทศของฝรั่งเศส โดยในงานดังกล่าว บริษัท ดากอน เบฟเวอเรจส์ (Dagon Beverages) ผู้ผลิตเครื่องดื่มรายใหญ่ของเมียนมา ได้รับรางวัลระดับเหรียญทอง (Gold Awards) ไปมากถึง 9 รางวัล

บริษัทเบียร์ของเมียนมาซึ่งได้รับรางวัลจากบริษัทเบลเยียมไป 9 รางวัล
นอกจากนี้ จากการตรวจสอบย้อนหลังยังพบว่า มงด์ เซเล็คชั่น เคยให้การรับรองและมอบรางวัลให้แก่บริษัท เมียนมา บริวเวอรี่ (Myanmar Brewery) ซึ่งเป็นผู้ผลิตเบียร์รายใหญ่ที่สุดในเมียนมาเมื่อปี พ.ศ. 2566 อีกด้วย
ประเด็นที่ทำให้กรณีนี้กลายเป็นเรื่องอื้อฉาวและเข้าข่ายการกระทำผิดกฎหมายระหว่างประเทศ คือโครงสร้างผู้ถือหุ้นของบริษัทเครื่องดื่มทั้งสองแห่ง โดย ดากอน เบฟเวอเรจส์ ซึ่งผลิตเบียร์ Dagon Lager, Dagon Extra Strong และเหล้ารัม Dagon Royal Rum เป็นบริษัทลูกที่ถือหุ้นทั้งหมดโดย เมียนมา อีโคโนมิค คอร์ปอเรชั่น (Myanmar Economic Corporation หรือ MEC) ขณะที่ เมียนมา บริวเวอรี่ ซึ่งผลิตเบียร์ Myanmar Beer, Black Shield และ Andaman Gold เป็นบริษัทลูกภายใต้การควบคุมของ เมียนมา อีโคโนมิค โฮลดิ้งส์ ลิมิเต็ด (Myanma Economic Holdings Limited หรือ MEHL)

หน้าเว็บบริษัท Myanmar Brewery ซึ่งมีส่วนเชื่อมโยงกับกองทัพเมียนมา

หน้าเว็บบริษัท Myanmar Brewery ซึ่งมีส่วนเชื่อมโยงกับกองทัพเมียนมา
ทั้ง เมียนมา อีโคโนมิค คอร์ปอเรชั่น และ เมียนมา อีโคโนมิค โฮลดิ้งส์ ลิมิเต็ด เป็นกลุ่มทุนขนาดยักษ์ที่บริหารงานโดยกองทัพเมียนมา ซึ่งถูกสหภาพยุโรปขึ้นบัญชีดำและบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรอย่างเข้มงวดภายหลังการรัฐประหารในปี พ.ศ. 2564 เนื่องจากถูกระบุว่าเป็นท่อน้ำเลี้ยงสำคัญที่นำรายได้ไปสนับสนุนการปราบปรามประชาชนและการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงของรัฐบาลทหารเมียนมา
แรงกดดันจากภาคประชาสังคม-การตอบสนองของบริษัท
กรณีดังกล่าวถูกเปิดโปงและผลักดันอย่างหนักโดยกลุ่มเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิมนุษยชน จัสติส ฟอร์ เมียนมา (Justice For Myanmar หรือ JFM) ร่วมกับองค์กรเฝ้าระวังสิทธิมนุษยชนในฝรั่งเศส อินโฟ เบอร์มานี (Info Birmanie) ซึ่งได้ส่งหนังสือร้องเรียนอย่างเป็นทางการถึง มงด์ เซเล็คชั่น เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2569 เพื่อเรียกร้องให้เพิกถอนรางวัลทั้งหมดทันทีภายใต้หลักการสิทธิมนุษยชนและกฎหมายคว่ำบาตร
ต่อมาในช่วงปลายเดือนกันยายน พ.ศ. 2569 ตัวแทนของ มงด์ เซเล็คชั่น ได้ออกมาชี้แจงว่า ทางบริษัทไม่ทราบสถานะการคว่ำบาตรและความเชื่อมโยงกับกองทัพเมียนมาของผู้ผลิตในขณะที่ทำการประเมินและมอบรางวัล พร้อมกันนี้บริษัทยังได้ดำเนินการแก้ไขสถานการณ์โดยเร่งด่วน ได้แก่ การตัดชื่อของ ดากอน เบฟเวอเรจส์ และ เมียนมา บริวเวอรี่ ออกจากรายชื่อลูกค้าทั้งหมด, เพิกถอนรางวัลและใบรับรองคุณภาพที่เคยมอบให้ทั้งหมดอย่างเป็นทางการ รวมถึงลบข้อมูลและภาพลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องออกจากเว็บไซต์ของบริษัททั้งหมด และยุติการติดต่อสื่อสารทุกช่องทาง
นัยสำคัญทางกฎหมาย: "ชื่อเสียงและรางวัล" ถือเป็นทรัพยากรทางเศรษฐกิจหรือไม่?
แม้ว่า มงด์ เซเล็คชั่น จะตัดความสัมพันธ์และเพิกถอนรางวัลไปแล้ว แต่กระทรวงการคลังเบลเยียมยังคงเดินหน้าสอบสวนความผิดย้อนหลัง นักกฎหมายด้านมาตรการคว่ำบาตรระหว่างประเทศจากสำนักงานกฎหมาย ดูเอน มอร์ริส แอลแอลพี (Duane Morris LLP) ชี้ให้เห็นว่า การสอบสวนนี้มีประเด็นทางกฎหมายที่น่าจับตามองอย่างยิ่ง 2 ประการ
ประการแรกคือ ธุรกรรมทางการเงินโดยตรง โดยพิจารณาว่า การรับค่าธรรมเนียมการสมัครส่งสินค้าเข้าประกวดจากบริษัทในเครือ เมียนมา อีโคโนมิค คอร์ปอเรชั่น และ เมียนมา อีโคโนมิค โฮลดิ้งส์ ลิมิเต็ด ถือเป็นการทำธุรกรรมทางการเงินที่ต้องห้ามภายใต้กฎระเบียบของสหภาพยุโรปหรือไม่
ประการที่สองคือ การมอบ "ทรัพยากรทางเศรษฐกิจ" ทางอ้อม เนื่องจากกฎหมายคว่ำบาตรของสหภาพยุโรปห้ามมิให้บุคคลหรือนิติบุคคลในประเทศสมาชิกจัดหา "เงินทุนหรือทรัพยากรทางเศรษฐกิจ" ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อมให้แก่ผู้ที่ถูกคว่ำบาตร
ผู้เชี่ยวชาญเปรียบเทียบกรณีนี้กับบรรทัดฐานในสหราชอาณาจักรเมื่อปี พ.ศ. 2565 ซึ่งหน่วยงานบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรทางการเงิน (Office of Financial Sanctions Implementation หรือ OFSI) เคยสั่งปรับองค์กรที่นำไวน์ของบริษัทที่ถูกคว่ำบาตรเข้าร่วมการประกวด โดยตีความว่า "การประชาสัมพันธ์และการสร้างความน่าเชื่อถือผ่านรางวัล" ถือเป็นการมอบทรัพยากรทางเศรษฐกิจที่สามารถนำไปใช้สร้างผลประโยชน์ทางการค้าและรายได้ต่อไปได้

หน้าเว็บบริษัทมงด์ เซเล็คชั่น
กรอบการบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรเมียนมาของเบลเยียม
ในฐานะรัฐสมาชิกของสหภาพยุโรป เบลเยียมไม่ได้จัดทำบัญชีรายชื่อคว่ำบาตรแยกต่างหาก แต่บังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรที่กำหนดโดยคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป (Council of the European Union) อย่างเคร่งครัด ซึ่งครอบคลุมมาตรการหลักหลายด้าน ได้แก่ การอายัดทรัพย์สินและห้ามเดินทาง โดยจะอายัดเงินทุนและทรัพย์สินทั้งหมดในเขตอำนาจศาลของเบลเยียมที่เป็นของผู้นำกองทัพ รัฐวิสาหกิจ และกลุ่มทุนทหารอย่าง เมียนมา อีโคโนมิค คอร์ปอเรชั่น และ เมียนมา อีโคโนมิค โฮลดิ้งส์ ลิมิเต็ด รวมถึงห้ามบริษัทสัญชาติเบลเยียมทำธุรกรรมหรือสนับสนุนทรัพยากรใดๆ แก่บุคคลและองค์กรเหล่านี้
นอกจากนี้ ยังมีการคว่ำบาตรด้านอาวุธและเทคโนโลยี ซึ่งห้ามซื้อขาย ส่งออก หรือถ่ายโอนอาวุธ ยุทโธปกรณ์ สินค้าสองทาง (Dual-use goods) ที่อาจนำไปใช้ทางทหาร รวมถึงเทคโนโลยีการสอดแนมที่อาจถูกใช้ในการปราบปรามประชาชนภายในเมียนมา
บทลงโทษและการตรวจสอบ กระทรวงการคลังเบลเยียมมีอำนาจในการตรวจสอบบัญชี ระงับธุรกรรม และส่งเรื่องดำเนินคดีทางอาญาหรือปรับเป็นเงินจำนวนมหาศาลหากพบว่าภาคเอกชนละเลยการตรวจสอบสถานะคู่ค้า (Due Diligence) จนนำไปสู่การละเมิดมาตรการคว่ำบาตร
บทสรุป
กรณีของ มงด์ เซเล็คชั่น สะท้อนให้เห็นว่ามาตรการคว่ำบาตรของยุโรปในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่การค้าอาวุธหรือธุรกรรมทางการเงินแบบดั้งเดิมเท่านั้น แต่ยังขยายขอบเขตไปถึงธุรกิจบริการ การตลาด และการรับรองมาตรฐานสากลด้วย ขณะนี้ภาคประชาสังคมอย่าง จัสติส ฟอร์ เมียนมา และ อินโฟ เบอร์มานี ยังคงเรียกร้องให้ประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปยกระดับการตรวจสอบบริษัทเอกชนให้เข้มงวดยิ่งขึ้น เพื่อปิดช่องโหว่ไม่ให้กลุ่มทุนของกองทัพเมียนมาใช้เวทีระดับโลกในการฟอกภาพลักษณ์และสร้างความชอบธรรมทางธุรกิจได้อีกต่อไป
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:นายกฯวานูอาตูฉาว เอี่ยวพาสปอร์ตทูตหาย 1,390 เล่ม
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:บ.รัสเซียขนรูเบิลหลายตัน-ไร้ต้นตอไปจีน ส่อโยงฟอกเงิน
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:แฉเครือข่าย Prince Group ซื้อบ้านหรูลอสแอนเจลิส
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:ไต้หวันล่าเครือปรินซ์ กรุ๊ป ใช้ บ.ออฟชอร์ฟอกหมื่น ล.
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:จนท.ยุโรปรวบ 5ผู้ต้องหา ทุจริตสัญญานาโตเสียหาย 37ล.
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:ย้อนรอยครหาเว็บ Shuffle จากปมถ่วงรางวัลถึงบอลอังกฤษ
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:ปานามาสอบ สัญญาฉาว โยง บ.ฮ่องกง ฟันกำไรท่าเรือคลอง
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: ขบวนการจับเยาวชน บังคับเกณฑ์ทหารเมียนมา ขายหัวละแสน
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:อังกฤษเดินหน้ายึดอสังหาฯ 2.4พัน ล.โยง ปริ๊นซ์ กรุ๊ป
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:ป.ป.ช.มาเลย์สอบปุ๋ยหาย 2.8 แสนกระสอบ โยง IEDป่วนใต้?
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:เส้นเงินลับอิหร่าน-แคนาดา หลบคว่ำบาตร นำเข้าอาวุธจีน
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:ย้อนครหา บ.รัสเซียก่อนเดินหน้า รฟ.นิวเคลียร์เมียนมา
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: สหรัฐฯ-เขมรทลายกลุ่มฟอกเงินจีนเทาโยงแก๊งซินาโลอา
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:คาซัคสถานร้องอนุญาโตฯ ปม บ.น้ำมันทุจริตสัญญาแสน ล.
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: เผยคีย์แมน ช่วยปริ๊นซ์กรุ๊ป ปกป้องศูนย์หลอกลวงเขมร
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:กห.สหรัฐฯ ส่อทำสัญญานอมินี บ.น้ำมัน โยง CEOเอี่ยวโกง
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:แฉทุนจีนยึด บ.ใหญ่ยุโรป จากธุรกิจพลังงานถึงโรงแรม
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:คู่สัญญา กห.มะกันส่อพัวพันทัพ RSFล้างเผ่าพันธ์ุซูดาน
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:เสี่ยครหาอ้าง CIA สนิท ปธน.อินโดฯโยงจัดซื้อ กห.แสนล.
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:โครงการอาหารฟรีอินโดฯฉาว ทหาร-ตร.ทุจริตจัดซื้อ พันล.
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:เยอรมนีประท้วงเนปาล สอบคดีทุจริต Passportไม่โปร่งใส
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:แฉ บ.ตุรเคีย ส่งสินค้าคว่ำบาตรเอื้อรัสเซียรบยูเครน
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:อังกฤษเดินหน้ายึด หมื่น ล.คีย์แมนโยง 'ปริ๊นซ์ กรุ๊ป'
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:เครือข่าย 'เบน สมิธ' ใช้ ธ.สหรัฐฯ โยงซื้อหุ้นบางจาก
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:แฉเครือข่าย'ปริ๊นซ์ กรุ๊ป'ซื้ออสังหาฯญี่ปุ่น ร้อย ล.
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: ทนาย 'โจว์ โลว์' เดินหน้าล็อบบี้ แลกพ้นผิดคดี 1MDB
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: เนปาลตั้งข้อหา อดีตขุนคลัง เอื้อ บ.จีน สร้างสนามบิน
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:ป.ป.ช.มาเลย์เดินหน้าสอบ ข้อพิรุธ ทำสัญญา บ.ชิปอังกฤษ
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: ป.ป.ช.มาเลย์ยึดทรัพย์ บ.แฟชั่นยักษ์ โยงคดีฟอกเงิน
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:แฉ เส้นทาง'เบน สมิธ' ลงทุนโรงแรมหรูเครืออามัน
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: บ.เคนยาสัญญา G2G ไม่โปร่งใส ทำราคาน้ำมันทะลุ 50 บาท
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:ติมอร์ ฐานสแกมใหม่อาเซียน? คีย์แมนโยง Prince Group
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: ฆ่าโหด-ส่งตัวจีนเทาเขย่ากัมพูชา สแกมเมอร์ส่อตัดตอน
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก:สว.สหรัฐฯแฉไอ้โม่งใช้ข้อมูลลับ เทรดหุ้นน้ำมันหมื่นล.
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: พี่น้องอิหร่านใช้ชื่อปลอมซื้ออสังหาฯ ดูไบ 949 ล.
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: บ.กลาโหมสเปน พัวพันทุจริต โยงสินบน จนท.นาโต
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: คาเมเนอี ซุกทรัพย์หลายล้าน ล. โยงอสังหาหรูสเปน
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: บ.คริปโตอังกฤษ-CEO ปลอม โยงฟอกเงินอิหร่าน หมื่น ล.
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: สแกมเมอร์จีนหนีศาลมะกัน ปล่อยเช่าวิลล่าหรู ณ ดูไบ
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: 'เบน สมิธ' ลงทุนหมื่นล.! โยงราชวงศ์-รมต.คลัง UAE
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: อดีตปธ.ฯบำนาญไนจีเรียฉาวฟอกเงิน ซุกบ้านสหรัฐฯ-ดูไบ
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: UNODC ชี้ 'หลี่ซิน' องค์กรสแกมเมอร์แห่งใหม่เขมร ?
เปิดแฟ้มคดีโกงโลก: ทุจริตกองทัพมาเลย์จากเรือรบหาย ถึงล็อกสเปกประมูลสัญญาบำรุงรักษา




